Co jeść jesienią, produkty i potrawy podnoszące odporność.
Gdy za oknem powoli maluje się krajobraz złotymi barwami, a liście opadają, zwiastując zbliżającą się zimę, nasz organizm przygotowuje się na nowe wyzwania. Jesień to czas przejściowy, kiedy natura stopniowo przygotowuje się do chłodniejszych dni. To okres, gdy nasza odporność staje się szczególnie ważna, gdyż organizm adaptuje się do zmieniających się warunków. To nie tylko pora na klimatyczne wieczory spędzane przy ciepłej herbacie czy rozgrzewających zupach, to również czas, gdy nasze nawyki żywieniowe i dbałość o zdrowie nabierają szczególnego znaczenia.
Nieodłącznymi elementami jesiennych dań, zwłaszcza zup, są cebula i czosnek. To nie tylko popularne składniki, ale również niezbędne dla głębi smaku i aromatu. Cebula, kiedy jest smażona lub podsmażana, dodaje potrawom słodyczy i delikatności, a czosnek swoim intensywnym aromatem wzbogaca smak dań gotowanych. Ich obecność w zupach warzywnych, kremach czy gulaszach nadaje im charakteru i głębi smaku.
Cebula zawiera flawonoidy, witaminę C, siarkę oraz fitoncydy. Te składniki nadają cebuli właściwości przeciwbakteryjne, przeciwzapalne i przeciwwirusowe. Siarka obecna w cebuli może wspomagać procesy detoksykacji i oczyszczania organizmu, a fitoncydy mogą działać antybakteryjnie. Warzywo te może pomagać w łagodzeniu objawów przeziębienia, wspierać układ odpornościowy, działać korzystnie na procesy trawienne i mieć wpływ na zdrowie serca.
Czosnek jest bogaty w związki siarki, zwłaszcza allicynę, która ma silne właściwości przeciwbakteryjne, przeciwgrzybiczne i przeciwwirusowe. Zawiera także witaminę C, B6 oraz minerały takie jak mangan czy selen. Wspomaga on układ odpornościowy, pomaga w regulacji ciśnienia krwi, wpływa na obniżenie ciśnienia krwi, działa przeciwzapalnie, a także ma korzystny wpływ na poziom cholesterolu we krwi.
Zupy mogą być prawdziwym polem do popisu podczas zimowych dni. Zaczynając od klasycznych zup warzywnych z dodatkiem cebuli, czosnku, marchewki i selera, przez bogate zupy krem z dyni lub ziemniaków, aż po wytrawne rosoły z dodatkiem mięsa – istnieje szeroka gama możliwości. Nawet zupy krem można przygotować na różne sposoby, używając warzyw takich jak brokuły, kalafior czy szpinak.
Zimowe zupy zyskują niepowtarzalny smak dzięki zastosowaniu różnorodnych przypraw. Oprócz oczywistych jak sól i pieprz, do zup jesiennych i zimowych często dodaje się goździki, cynamon, kminek czy imbir. To właśnie one nadają zupom nie tylko wyjątkowy aromat, ale także wpływają korzystnie na nasz organizm, mając działanie rozgrzewające i wspomagające układ odpornościowy.
Niektóre przyprawy mogą być wykorzystane również do przygotowywania aromatycznych naparów, które nie tylko dodają smaku, ale również korzystnie wpływają na nasze zdrowie. Goździki, anyż, cynamon czy kardamon to przyprawy, z których można przygotować aromatyczne napary. Wystarczy dodać je do wrzącej wody i pozostawić na chwilę, aby uzyskać napar o intensywnym smaku i zapachu.
Tego rodzaju napary mogą być doskonałym dodatkiem do herbaty, ale także mogą stanowić bazę dla aromatycznych zup, np. barszczu czy zupy dyniowej. Ich działanie rozgrzewające sprawia, że są idealne w okresie zimowym, a dodatkowo mogą wspomagać trawienie i ogólne samopoczucie.
Imbir to potężna przyprawa, której korzenie zawierają gingerol, substancję o działaniu przeciwbakteryjnym, przeciwzapalnym i przeciwwirusowym. Jego regularne spożywanie może wspomagać trawienie, łagodzić bóle oraz stanowić wsparcie dla układu odpornościowego.
Kardamon, znany z obecności olejków eterycznych, posiada właściwości przeciwbakteryjne, przeciwzapalne oraz wspomaga trawienie. Jest także wykorzystywany ze względu na zdolność pobudzania apetytu i łagodzenia dolegliwości układu pokarmowego.
Cynamon, zawierający cenne składniki takie jak flawonoidy i antyoksydanty, posiada działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne i może pomagać w regulacji poziomu cukru we krwi. Może też wspomagać trawienie i działać antybakteryjnie.
Goździki zawierają olejek z eugenolem, co nadaje im działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwbólowe. Są wykorzystywane m.in. do łagodzenia dolegliwości zębów oraz mogą wspierać procesy trawienne.
Anyż, bogaty w anetol, wykazuje działanie przeciwbakteryjne, przeciwzapalne i odkażające. Znany jest z pomocy w problemach z układem oddechowym, takich jak kaszel czy przeziębienie.
Te przyprawy nie tylko nadają potrawom charakterystyczny smak, ale także posiadają różnorodne korzyści zdrowotne. Ich regularne dodawanie do codziennej diety może wspomagać zdrowie organizmu. Jednakże, przed ich intensywnym spożywaniem zalecane jest skonsultowanie się z dietetykiem, szczególnie w przypadku osób mających problemy zdrowotne lub przyjmujących regularnie leki.
Literatura:
“Role of Diet and Nutritional Supplements in Parkinson’s Disease Progression” – Poudel G, Inoue T, Wakamatsu H, et al. (2017). Frontiers in Aging Neuroscience. DOI: 10.3389/fnagi.2017.00151
“Dietary antioxidants and immunity: an overview” – Hughes DA. (1999). Journal of Leukocyte Biology. DOI: 10.1002/jlb.65.2.195
“Spices and Atherosclerosis” – Srinivasan K. (2017). British Journal of Nutrition. DOI: 10.1017/S0007114516004706
“Effects of Ginger (Zingiber officinale Roscoe) on Type 2 Diabetes Mellitus and Components of the Metabolic Syndrome: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials” – Akbari M, Lankarani KB, Tabrizi R, et al. (2019). Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine. DOI: 10.1155/2019/5054395
“Effects of Cardamom Supplementation on Metabolic Parameters, Inflammation, and Oxidative Stress in Overweight and Obese Pre-diabetic Women: a Randomized Controlled Trial” – Ghayur MN, Gilani AH. (2014). Scandinavian Journal of Immunology. DOI: 10.3109/08923973.2014.947195